تبليغاتX
ابرشهر
:::: دانشنامه نیشابور ::::

اين باغ، در بستري كوهستاني و در دامنه‌ی جنوب كوه بينالود و رو به دشت نيشابور واقع شده است. اين باغ از سمت جنوب به جاده نيشابور - مشهد اتصال مييابد.

از نيشابور، حدود 24 كيلومتر و از مشهد، حدود 100 كيلومتر فاصله دارد. اين مكان به عنوان مكاني مقدس از سابقه‌ی طولاني برخوردار است.  اين باغ را زماني به شاپور كسري و زماني به حضرت علي (ع) و سپس به حضرت رضا (ع) نسبت دادهاند. وجه تسميه ‌ی باغ، با توجه به وجود سنگي سياه است كه جاي دو پا بر آن نقش بسته است.

ميگويند سال 200 هـ . ق حضرت رضا (ع) كه از مدينه عازم مرو بودند، در اين مكان توقف كرده و چون خواستند با خاك تيمم كنند، آبي جاري پديد آمد. اين وقايع مهم، اين مكان را به مكاني مقدس و ايمن براي زايران در كنار مسير مشهد تبديل كرد كه در دورههاي مختلف مجموعهاي ميان راهي شامل: كاروانسرا، آب‌انبار، حمام و مكانهايي جهت اطراق زائران و مسافران در حاشيه خيابان شكل گرفت.

شكل اصلي باغ كنوني در دوران صفوي و به دستور شاه عباس اول احداث شد و در دوره‌‌هاي بعدي در زمان شاه سليمان صفوي و در دوران ناصرالدين شاه قاجار مرمتهايي جهت حفاظت و احياء باغ صورت پذيرفت. آخرين مرمت و بهسازي مجموعه‌ی مذكور در سال 1350 توسط سازمان حفاظت آثار آغاز شده و تا به امروز ادامه دارد و به شماره 236 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

اين باغ، به عنوان بخش اول اين مجموعه با مساحتي برابر 1 هكتار، به صورت مربعي با ابعاد 100*100 متر و با دو ساختمان قديمي در موقعيت مركزي آن، مهمترين عنصر اين مجموعه است. اين باغ منطبق با شيب كوهپايه‌ ی بينالود در سه سطح، با اختلاف ارتفاع 5/1 متر از يكديگر شكل گرفته است. در هر سطح، دو كرت بزرگ با درختان كاج وجود داشته كه در دورههاي بعد درختان چنار، گردو، و توت جايگزين بسياري از درختان كاج شده است.

آبياري باغ از طريق دو قنات، كه قنات اولي، قنات اصلي از سمت بالا ده و قنات دوم از سمت پايين ده كه در ميانه ‌ی باغ به قنات اولي ميپيوندد صورت ميگيرد كه در حال حاضر قنات دوم جايگزين چشمه ‌ی اصلي (چشمه حضرتي) ميباشد. سردر وردي باغ با پلكاني در دو طرف در خارج از مجموعه به فضاي محصور باغ مرتبط ميشود و با آبنمايي در مركز و كرت‌هاي درختكاري شده به بقعه منتهي ميشود.

در بالاي باغ دو كرت كه استخر بزرگي در ميان آن است وجود دارد كه آب پس از ورود به استخر توسط جوي‌هاي باريكي به 4 حوض هشت گوش دور بقعه هدايت شده و توسط آبنمايي در محور مركزي به حوضچههاي بعد انتقال مييابد. پوشش گياهي باغ درختان چنار، كاج، توت، گردو و زبان گنجشك ميباشد كه در ميان اين درختان، گونههاي درختان چنار، كاج و توت كهنسال به چشم ميخورد.

 

منبع:

حیدری، فاطمه؛ ایرانی بهبهانی، هما، «آشنایی با باغ قدمگاه نیشابور»، وب‌گاه همشهری آنلاین

+ نوشته شده در  پنجشنبه 20 اسفند1388ساعت 20:32  توسط ققنوس شرق (فرزند نيشابور)  |