X
تبلیغات
ابرشهر - حمام گرینه کهنه نیشابور
:::: دانشنامه نیشابور ::::

  

 

حمام گرینه کهنه نیشابور، که قدمت آن به دروه‌ی قاجار می‌رسد، در حدود دو کیلومتری شمال غربی روستای گرینه، از توابع بخش زبرخان شهرستان نیشابور، قرار گرفته است. این بنا، که گرمابه‌ای سنتی است، دارای پلانی زیبا است و دارای ارزش تاریخی و معماری می‌باشد. حمام گرینه، در تاریخ 03/03/1386 و به شماره‌ی 19128، در فهرست آثار ملی ایران، ثبت گردیده است.

 

 

- موقعیت جغرافیایی و پیشینه:

حمام گرینه کهنه، در 2 کیلومتری شمال غربی روستای گرینه کهنه –از توابع بخش زبرخان شهرستان نیشابور- جای گرفته است. روستای گرینه کهنه، در طول جغرافیایی 59 درجه و 09 دقیقه و 50 ثانیه‌ی طول و 36 درجه و 07 دقیقه‌ی عرض جغرافیایی، با ارتفاع کمتر از 1750 متر از سطح دریا، در 40 کیلومتری جنوب شرقی شهر نیشابور، واقع شده است. این روستا در اقلیم دشت قرار گرفته و داری آب و هوای نیمه‌خشک و پوشش گیاهی این منطقه، مراتع درجه 3 به بالا است. قدمت بنای حمام قدیمی این روستا، با نگاه به نوع مصالح و آثار سطحی پیرامون آن به دوره‌ی قاجاریه می‌رسد.

 

- مشخصات بنای حمام گرینه کهنه:

این حمام قدیمی، در شمال غرب روستای گرینه کهنه قرار دارد. روستای گرینه کهنه، از شمال به ارتفاعات و از جنوب به باغات محدود می‌شود. وجود حمام قدیمی، محوطه باستانی اطراف آن و همچنین قلعه‌ی گرینه، نشان‌گر این است که احتمالاً این منطقه، در گذشته،  یکی از آبادی‌های اصلی اطراف نیشابور بوده است.

پلان اصلی حمام گرینه کهنه، مشخص نیست ولی قسمت‌های مشهود بنای حمام، دربرگیرنده‌ی گرمخانه ی مدور با 8 بیرون‌زدگی، که این بیرون‌زدگی‌ها شامل 4 ایوان کوچک به ابعاد 100 در 130 متر و 4 ایوان بزرگ‌تر به ابعاد 140 در 130 متر، و قوس‌های ایوان‌ها، از نوع جناغی با خیز تند است. ایوان‌ها با یک راهروی یک متری، به اتاقی که احتمالا میان در است، مرتبط می‌شوند. اتاقی نیز در سوی غربی گرمخانه قرار دارد که احتمالاً به خزینه‌ی حمام، تعلق داشته. برای مشخص شدن دیگر اجزاء بنا، نیاز به پی‌کاوی باستان‌شناسی، وجود دارد. مصالح مورد استفاده در این بنا، قلوه‌سنگ با ملات ساروج است. از ویژگی‌های بارز این بنا، پلان زیبا، استفاده از مصالح مستحکم در ساخت و همچنین قوس‌های زیبای آن است.

 

- منبع:

·          کردان، مرضیه، «گزارش ثبتی حمام گرینه کهنه»، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، 1384. به کوشش ققنوس شرق، «حمام گرینه کهنه نیشابور»، ابرشهر: دانشنامه نیشابور، بهمن‌ماه 1388.

 


برچسب‌ها: بناهای تاریخی, حمام, گرینه, زبرخان, دوره قاجار
+ نوشته شده در  پنجشنبه 22 بهمن1388ساعت 12:5  توسط ققنوس شرق (فرزند نيشابور)  |