| تبليغات | X |
جهانيان خيام را چگونه مي بينند؟
«خيام نيشابوري، به روايت نويسندگان ايراني و خارجي» مقاله اي است كه در سايت خبرگزاري ميراث فرهنگي آمده است؛
علاوه بر تاليفاتي كه در حوزههاي ادبيات، علم، نجوم، موسيقي و حكمت از خيام به جا مانده است، تعداد كثيري از نويسندگان و پژوهشگران معاصر ايراني و خارجي، درباره اين حكيم، اديب و دانشمند كتابهاي معتبري نوشتهاند كه از ميان آنها ميتوان «علي دشتي»، «ذبيح بهروز»، «حسن دانشفر»، «صادق هدايت»، «محسن هشترودي»، «مجتبي مينوي»، دكتر «محمد معين»، «بديع الزمان فروزانفر» و... را نام برد.
«پارمهانسا يوگاندا» با كتاب «خروش خمها»، «فيتز جرالد» با اثري به نام «منظومه خياموار»، «آرتور امانوئل كريستين سن» با تاليف «بررسي انتقادي رباعيات خيام»، «س. ب. موروچينك» و «ب.ا. روزنفلد» با كتاب «سه يار دبستاني» (خيام، نظام الملك و حسن صباح) و... نيز از جمله پژوهشگران و مولفان خارجي هستند كه با نگارش آثار ياد شده، درباره خيام و ادبيات و دانش و زمانه او آثاري را نگاشتهاند.
از خيام نيشابوري، به جز «رباعيات» وي _ كه بين خوانندگان فارسي و غير فارسي زبان، بسيار آشناست _ چندين اثر تاليفي ديگر همچون «نوروزنامه» و رسالاتي در باب موسيقي، حكمت، نجوم و جبر و مقابله برجا مانده است كه هر كدام منشا و مرجع بسياري از آثار علمي و ادبي بودهاند.
جالب توجه است كه پس از شروع رسمي كار انتشاراتيها در سال 1302 شمسي، در سال 1304 اثري با عنوان «كليات رباعيات خيام» به چاپ رسيد كه با مقدمه «فريدريش روزن»، محقق آلماني و توسط چاپخانه كاوياني منتشر شده بود.
تقويمي هم كه توسط عمر خيام از طبيعت استخراج شده بود، علاوه بر اين كه دقيقترين تقويم جهان بشري است و هر ده ميليون سال، يك روز با طبيعت اختلاف پيدا ميكند، همواره مورد ارجاع اهل نجوم و ستارهشناسان بوده و براساس آن دهها كتاب و مقاله به رشته تحرير كشيده شده است.
درباره خيام نيشابوري گفتهاند:
«هزار سال آسمان و اختران را، در مدار و سير به شيب و بالا، جان بايد كندن، تا از اين آسيابك، دانهاي درست، همچون عمر خيام، بيرون افتد.»
