محوطه باستانی عشق آباد
Eshqābād Historical Area
(Iran - Neyshabur)
محوطهی باستانی عشقآباد، در بخش میانجلگه شهرستان نیشابور و در 20 کیلومتری جنوب شهر نیشابور قرار گرفته است. این محوطه که قدمت آن به دوره تاریخی و همچنین اوایل اسلام تا قرن هفتم هجری میرسد به شمارهی 8742 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر عشقآباد، مرکز بخش میانجلگه شهرستان، در حدود 15 کیلومتری شهر نیشابور واقع است. آرامگاه امامزاده سید حمزة بن موسی بن جعفر (ع) در داخل شهر و جنگلهای درختچههای گز که گیاه بهاری کما (کمای) نیز در آن پرورش مییابد، در اراضی روستاهای پیرامونی شهر، از جاذبههای گردشگری این منطقه میباشند. گفتنی است روستای «پیرگز» که نام آن برگرفته از درخت گز کهنسال و تنومندی که مورد توجه و پاسداشت اهالی منطقه میباشد، در جنوب شهر عشقآباد قرار گرفته است.
- شهر عشق آباد:
شهر عشقآباد [Ešqābād]، مرکز بخش میانجلگهی شهرستان نیشابور، در حدود 15 کیلومتری جنوب شهر نیشابور، واقع شده است. محوطهی باستانی عشقآباد در 3 کیلومتری این شهر، قرار گرفته است.
- محوطه باستانی عشقآباد:
محوطهی باستانی عشقآباد، که درختان تاق، سطح آن را پوشانیدهاند، وسعتی در حدود 5 هکتار دارد و در 20 کیلومتری جنوب شهر نیشابور و 3 کیلومتری عشقآباد بخش میانجلگهی شهرستان نیشابور و در مسیر جاده آسفالته نیشابور-کاشمر واقع شده است. ارتفاع این محوطه از سطح زمینهای اطراف، حدود 5 متر میباشد.
در این ناحیه، تپهماهورهایی کوتاه و بلند وجود دارند که حاصل انهدام ابنیه و زیستگاههای باستانیاند. قرارگرفتن این محوطه در حاشیهی کویر، باعث شده است که لایهای ضخیم از شنهای روان بر روی لایههای تمدنی تشکیل گردد. تراکم و پراکندگی مواد زیستی و فرهنگی، نظیر تکههای سفال، قطعات آجر، خشت و چینه، نشان از رونق و اعتبار این زیستگاه باستانی، در هنگام آبادانی دارد. تکهسفالهای موجود از انواع مختلف ظروف سادهی آجریرنگ، ظروف لعابدار، زرینفام اولیه، نقش کنده زیر لعاب، نقش قالبزده و فیروزهایرنگ میباشند که امکان تاریخگذاری آن را از دوران تاریخی تا قرن هفتم هجری، مقدور میسازد.
این زیستگاه باستانی، از دیدگاه تداوم زیست در یک دورهی هزارساله میتواند اطلاعات جامع و کاملی را از اقوام ساکن در منطقهی نیشابور و حاشیهی کویر را در اختیار گذارد. محوطه باستانی عشقآباد، در تاریخ 10/03/1382 و به شمارهی 8742 در فهرست آثار ملی ایران، ثبت شده. مالکیت این محوطه، دولتی است.
- فهرست منابع:
-- دبیرخانه شورای ثبت خراسان، «گزارش ثبتی محوطه باستانی عشق آباد - نیشابور»، اداره کل میراث فرهنگی خراسان، معاونت پژوهشی، 1381.
- منبع:
-- دبیرخانه شورای ثبت خراسان، «گزارش ثبتی محوطه باستانی عشق آباد - نیشابور»، اداره کل میراث فرهنگی خراسان، معاونت پژوهشی، 1381. به کوشش ققنوس شرق، ابرشهر: دانشنامه نیشابور، دیماه 1392.